Jak odnieść sadowniczy sukces?
Często mimo naszego wysiłku, starań i wiedzy, kwatera sadownicza nie spełnia naszych oczekiwań. Sukces w uprawie roślin sadowniczych jest jednak możliwy, ale musimy pamiętać o tym, że uwarunkowany jest wieloma czynnikami. Większość z nich zależy od nas.
Chcielibyśmy, aby nasza działka była źródłem różnorodnych owoców i abyśmy mogli pozyskiwać je przez maksymalnie długi okres: od wczesnej wiosny do późnej jesieni. Musimy pamiętać jednak o tym, że każdy gatunek ma inne wymagania klimatyczne i glebowe. Oczywiście nie mamy wpływu na wybór terenu przeznaczonego na działki, ale możemy poprzez właściwy dobór gatunków ograniczyć ryzyko uprawy do minimum. Na terenach o poziomie wód gruntowych 150 cm, mogą zamierać drzewa głęboko korzeniące się tj.: grusza, czereśnia, orzech. Korzenie tych drzew po dotarciu do lustra wody gruntowej będą zamierać z powodu braku tlenu. Zjawisko to możemy ograniczyć sadząc gruszę na pigwie S1, a czereśnię na podkładce PHL Drzewa na podkładkach karłowych mają płytszy system korzeniowy. Trudno nam będzie na małej powierzchni działki znaleźć optymalne warunki świetlne dla wszystkich gatunków, ale warto wiedzieć, że aronia, winorośl i borówka wymagają słonecznego stanowiska. W lekkim zacienieniu możemy natomiast posadzić agrest. Nawet w najbardziej słonecznym miejscu borówka wysoka nie będzie rosła, jeśli nie zadbamy o pH gleby. Odpowiednie dla niej, kwaśne podłoże uzyskamy przez zastosowanie kwaśnego torfu i coroczne ściółkowanie krzewów korą lub trocinami. U brzoskwini narażonej na podmuchy wiatru częściej wystąpią uszkodzenia mrozowe niż u tej posadzonej w zacisznym miejscu. Truskawka ma małe wymagania glebowe, ale to nie znaczy, że możemy ją posadzić byle gdzie. Przekopany trawnik, zagon po burakach, to najgorsze miejsce dla truskawek. Znajdujące się w takich miejscach pędraki i nicienie mogą całkowicie uszkodzić system korzeniowy sadzonek. Doskonałym stanowiskiem dla truskawek będzie zagon po czosnku i cebuli lub przekopanej nicieniobójczej aksamitce.
Nikogo chyba nie trzeba przekonywać, że sukces w uprawie roślin sadowniczych to także wynik trafnego wyboru odmiany. Każdej odmianie przypisana jest siła wzrostu, wrażliwość na mróz i choroby, plenność, regularność owocowania, pora dojrzewania oraz walory smakowe i estetyczne owoców.
Podkładka nie tylko dostarcza systemu korzeniowego, ale również decyduje o najważniejszych dla nas cechach gospodarczych drzewa. Dzięki podkładkom karłowym i półkarłowym nasze drzewa rosną słabiej. Słabszy wzrost oznacza mniejsze rozmiary drzew. Możemy więc sadzić je gęściej i tym samym zmieścić więcej gatunków na 150 m2 kwatery sadowniczej. Podkładki słabo rosnące są zalecane szczególnie dla odmian silnie rosnących. Dzięki szczepieniu na podkładce słabo rosnącej, odmiana o dużej sile wzrostu wcześniej wchodzi w okres owocowania. Silnie rosnące odmiany na podkładkach karłowych wydają owoce już w 2-3 roku po posadzeniu. Ta sama odmiana na podkładce silnie rosnącej zacznie owocować 2 lata późnej i osiągnie rozmiary utrudniające pielęgnację drzewa i zbiór owoców.
Podkładki słabo rosnące (M 9, pigwa SI, PHL) mają wiele zalet, ale drzewa na nich uszlachetniane mają słabszy system korzeniowy. Muszą więc być posadzone na dobrych glebach, a w przypadku długo trwającej suszy muszą być podlewane. Drzewka takie wymagają też podpór i niektóre z nich są mało wytrzymałe na mróz (P16, pigwa MA, MC).
Aby w pełni wykorzystać zalety podkładek słabo rosnących należy sadzić drzewka na takiej głębokości, aby miejsce połączenia podkładki i odmiany znajdowało się nad powierzchnią ziemi.
Nawet najlepsza odmiana na właściwie dobranej podkładce nie zapewni wysokich plonów, jeśli kupimy materiał szkółkarski niskiej jakości. Zawsze wybierajmy drzewka wyrośnięte, grube, rozgałęzione, z silnym systemem korzeniowym. Drzewka powinny być zaopatrzone w pomarańczowe etykietki świadczące o tym, że są wolne od chorób wirusowych. Nie powinniśmy sadzić drzewek uszkodzonych, przesuszonych, z objawami chorób (guzowatość korzeni). Posadzone drzewka należy podlać, wyściółkować obornikiem (10 kg/drzewko), a jeśli sadzimy je jesienią, dodatkowo jeszcze zabezpieczyć przed mrozem, zającami i gryzoniami.
O wielkości i regularności plonowania, a także o jakości plonu, decyduje poziom zabiegów pielęgnacyjnych stosowanych w uprawie roślin sadowniczych.
Najważniejsze z nich to:
• formowanie młodych drzew i krzewów. Szczególnie ważne u młodych drzew jest odginanie i przyginanie gałęzi do pozycji poziomej w celu uformowania korony wrzecionowej. Każde silne cięcie młodych drzew pobudza je do wzrostu opóźnia ich wejście w okres owocowania
• po wejściu drzew w okres owocowania ważne jest cięcie prześwietlające zapewniające równowagę pomiędzy wzrostem i owocowaniem oraz rotację pędów – każdego roku musimy pozostawić na drzewie nowy „garnitur” pędów jednorocznych cięcie po kwitnieniu jako zabieg osłabiający wzrost drzew, cięcie letnie jako optymalne dla wiśni i czereśni ze względu na zdrowotność drzew
• przerzedzanie zawiązków zapewnia regularne owocowanie (jabłoń i grusza) i poprawę jakości owoców (jabłoń, grusza, śliwa, brzoskwinia)
• ochrona przed chorobami i szkodnikami
• w uprawie truskawek usunięcie rozłogów i wycięcie pędów dwuletnich malin po owocowaniu
• nawożenie azotem wiosną i najpóźniej do połowy lipca, a w uprawie truskawek po zbiorach, nawożenie potasem i magnezem na jesieni
• ściółkowanie drzew i krzewów oraz międzyrzędzi truskawek (ograniczamy rozwój chwastów, poprawiamy właściwości gleby)
• zabezpieczenie gatunków i odmian ciepłolubnych przed zimą.
Zobacz podobne artykuly: